PRAGA V3S AV-3

RYS HISTORYCZNY : Wojskowa trzytonowa specjalna, potocznie vétřieska lub vejtra, lub vejtřaska, vétřaska) to trzyosiowa ciężarówka terenowa z napędem na wszystkie koła (znak osi 6×6). Pojazd został stworzony zgodnie z przydziałem i wymaganiami armii czechosłowackiej dla standardowej średniej ciężarówki terenowej. Charakteryzuje się ramą drabiny, sztywnymi osiami portalowymi i chłodzonym powietrzem silnikiem Tatra. Samochód powstał jako wersja rozwojowa projektu V3T zakładów Škoda. Pojazd miał służyć jako wielozadaniowa ciężarówka do zastosowań wojskowych i cywilnych. Produkcję tego prototypu planowano ulokować w Koprzywnicy kosztem skreślenia z programu firmy samochodów osobowych (w tym uskutecznionej przeprowadzki montażu Tatraplanu do Mladá Boleslav), dokonanego przeniesienia produkcji kolejowych wagonów do pobliskiej Studénki, a nawet zamierzonego wstrzymania budowy ciężarowej Tatry 111. Prototyp V3T (powstały w Škodzie) przekazany do testów Tatrze traktowany był w Koprzywnicy z niechęcią, wnikliwymi badaniami i drobnymi atakami sabotażu. W związku z tym w Koprzywnicy na własną rękę rozpoczęto budowę własnego prototypu wykorzystującego możliwie dużą część podzespołów z Tatry 111. Po 72 dniach prac powstała próbna dwuosiowa Tatra 128, która w testach porównawczych rozgramiała zarówno prototyp Škody V3T, jak i ZIS-a 110. Do roku 1953 trwały prace nad ostatecznym produktem, jakim była ciężarówka Praga V3S. Samochód produkowano do lat 80. XX wieku.

OPIS  : PRAGA V3S AV-3

Został zaprojektowany dla sił zbrojnych i był również eksportowany do 72 krajów. Praga produkowała ciężarówkę do 1964 roku, następnie firma Avia do około 1986 roku, po czym bratysławska firma BAZ wprowadziła te pojazdy do 1990 roku. Wyprodukowano około 130 000 sztuk. Ciężarówka była jednym z najlepszych terenowych pojazdów towarowych swoich czasów, a armia czechosłowacka używała jej przez ponad pół wieku. Była to najdłużej produkowana czechosłowacka ciężarówka. Na etap rozwoju do prototypu ciężarówki projektanci mieli tylko cztery miesiące. Inspirowane były głównie amerykańskim Studebakerem US6 i rosyjskim ZiLem. Ze względu na konstrukcję przekładni osiowych (osie są umieszczone wysoko nad osią kół), V3S ma duży prześwit, konstrukcja ta zapewnia doskonałą przejezdność terenu, ale z drugiej strony ogranicza prędkość maksymalną do 60 km / h . V3S był trwałą, popularną i niezwykle elastyczną ciężarówką zbudowaną w różnych wersjach i szeroko eksportowaną, dlatego nietrudno zauważyć, że pojazdy oparte na V3S nadal ciężko pracują. Silnik to chłodzony powietrzem sześciocylindrowy silnik wysokoprężny „Tatra 912-1” (zmodyfikowany silnik z Tatra 111), o pojemności 7412 cm³, bezpośrednim wtrysku paliwa i górnozaworowy. Jest stosunkowo głośny, ale działa niezawodnie nawet w ekstremalnych warunkach. Zdolność wspinaczki wynosi do 75% (bez holowania). Dziesięć kół (tylne są cztery podwójne, przednie są dwa) pomagają ciężarówce nie ugrzęznąć w miękkiej glebie, dlatego nie doświadcza żadnych problemów w lasach ani na polu. Zużycie wynosi 30 litrów oleju napędowego na 100 km, zbiornik paliwa ma pojemność 120 litrów. Ciężarówka jest w stanie pokonać ponad 40 cm wysokości prostopadłej przeszkody, głębokość brodzenia wynosi 80 cm.

Zalety:

Pokonywanie bardzo stromych wzniesień
Bardzo wysoka niezawodność i wytrzymałość konstrukcji
Sprawdzała się idealnie w każdych warunkach
Prosta i niezawodna konstrukcja silnika

Wady:

Stosunkowo duże zużycie oleju
Hałas we wnętrzu pojazdu
Ciężko działający układ kierowniczy
Niska prędkość maksymalna (ok. 60-70 km/h) 

Samochody V3S znalazły również szerokie zastosowanie w sferze cywilnej. Oprócz platform, najważniejsze modyfikacje obejmowały także wywrotki (jednostronne i trójstronne), wozy do przenoszenia odchodów, dźwigi mobilne (AD 060 i AD 080 o ładowności odpowiednio 6 i 8 ton), wozy strażackie, wozy pieluchowe i inne. Niektóre z tych wersji były również używane przez wojsko, ale tylko w mniejszych ilościach. Niektóre cywilne warianty, np. dźwigi i wywrotki, były wyposażone w kabinę bez włazu lub bez okien odchylanych (podobnie jak S5T produkowany równolegle). Model AV-3 to wariant specjalny który mógł być wykorzystywany jako holownik ,pojazd pomocniczy czy też ratunkowy.